الشيخ المنتظري

637

درسهايى از نهج البلاغه ( فارسي )

اين يك نكته خاصّى دارد ، مسافرتهاى گذشته به اين دليل كه با شتر و اسب و قاطر بوده زمان زيادى طول مى كشيده ، وضعيّت درمان هم مثل امروزه نبوده كه وقتى كسى مريض شود فوراً او را معالجه كنند و سالم شود ، ممكن بوده يك مسافر بعد از ماهها كه سفرش با چه زحمت و مشقّتى تمام مى شده و به وطن خود برمى گشته مواجه با غم و غصّه هاى فراوانى بشود ; مثلا مشاهده كند همسرش مرده ، يا فرزندش از دست رفته ، يا غارتگرها مال و اموالش را برده اند ، و بالاخره ممكن بود مشكلاتى از اين قبيل به او رسيده باشد كه پس از برگشتن به وطن به او خبر مى دهند ، اينها غم و غصّه هاى بعد از سفر است . حالا حضرت دعا مى كنند كه خدايا ما را دچار اين طور مصائب و غم و غصّه ها نگردان ، و وقتى از سفر برمى گرديم خبرهاى بد و ناگوار به ما نرسد . « و سوء المنظر فى الاهل و المال » و بدنظرى در مال و اولاد ; « سوء » به معناى بدى است ، و « المنظر » مصدر ميمى و به معناى نظر كردن است ، « سوء المنظر » يعنى بدنظرى ، يعنى خدايا به تو پناه مى برم از نظرها و نگاههاى بدى كه ممكن است مال و اولادم را نابود كند ; شايد مقصود از اين نظرهاى بد نگاههاى خيانت بارى باشد كه افراد به زن و مال انسان مى كنند ، و يا نظرهايى كه به اهل يا مال او مى زنند كه در اصطلاح از آن تعبير به چشم زخم مى كنند ، اين دو احتمال در اين عبارت وجود دارد ; ممكن است دزدى به مال انسان نگاه خيانت بار بكند يا مرد لااُبالى به ناموس او از روى خيانت نگاه كند ، و ممكن هم هست كه مال و اولاد انسان به چشم كسى خوش بيايد و صاحب مال را چشم بزند . به هرحال مقصود اين است كه خدايا كارى بكن كه وقتى از سفر برمى گردم به درد و غم و مشكلات خانوادگى مبتلا نشوم . اين معنايى كه كرديم در صورتى است كه جمله « و سوء المنظر فى الاهل و